Is Paul Theroux echt vrij?
Dat is de vraag die bij me bleef hangen na het lezen van zijn boek Sir Vidia's Shadow. Hij beschrijft daar zijn vriendschap met VS Naipaul vanaf begin jaren 60 toen hij hem in Uganda ontmoette tot aan het bittere en onthutsende einde, wanneer hij hem in Londen tegen het lijf loopt en hij zeker weet dat de vriendschap ten einde is. Take it on your chin and get on with your life, zegt Vidia. Of in het Nederlands: draag het moedig en leef verder. "Ik duizelde want ik was eindelijk vrij", zegt hij dan verder.
Paul had een soort van meester-leerlingverhouding met Vidia, die maar tien jaar ouder was dan hij, maar toch een enorme invloed op zijn leven heeft gehad. Vidia moedigde hem aan en leerde hem schrijver te zijn. Maar de omgang met Vidia was verre van gemakkelijk. Vidia had heel eigenzinnige ideeën en duldde geen tegenspraak. Paul paste zich aan, wilde zijn vriend niet missen.
Er gebeurt veel in dertig jaar in een mensenleven. Bij deze twee schrijvers was dat niet anders. Een scheve relatie *moet* bijna altijd wel heftig eindigen en vaak is er een derde persoon die als een soort catalysator werkt (een bridgebreaker, noemt Theroux het zelf). In dit geval is dat de nieuwe vrouw van Vidia, die niet veel van Paul moet hebben.
Hij is er bij uitgave van zijn boek nogal op aangevallen dat hij Naipaul zo afvalt, nadat hij zoveel aan hem te danken heeft gehad, maar eigenlijk is alleen het laatste hoofdstuk nogal snijdend en veroordelend. Alsof hem ineens de ogen opengaan, hij ineens tot zich door laat dringen wat hij altijd al geweten heeft.
Het is wederom een boeiend boek van zijn hand en het is geen moment bij me opgekomen het te veroordelen. Ik keek een filmpje op youtube waarin hij op dit boek bevraagd wordt en ik vond het helemaal oké, wat hij erover zegt.
Maar dan verschijnt de biografie van Naipaul door Patrick French. (zie de bespreking daarvan in Vrij Nederland) En begint Paul nog eens flink van leer te trekken tegen zijn voormalige leraar en vriend op een toon van "zie je nou wel, het is nog veel erger dan ik in mijn boek over hem heb geschreven".
Toen kreeg ik ineens een heel onaangenaam gevoel. Was dat nou nog nodig geweest na het schrijven van Sir Vidia's Shadow? En ik kreeg de indruk dat Paul nog steeds getraumatiseerd is en dus nog *niet* vrij. Hij is te zeer bezig alles nog eens extra te benadrukken wat er allemaal voor vreselijks aan Naipaul kleeft.
Niettemin is dit boek weer een aanrader.
Het youtube filmpje met interview van Charlie Rose met Paul Theroux staat hier. Het begint op de 16e minuut en duurt 20 minuten.
Het artikel in de Times is van recente datum en staat hier
De bespreking van Naipauls biografie in Vrij Nederland door Kristien Hemmerechts staat hier
Heel erg heftig wat je allemaal beschrijft.
BeantwoordenVerwijderenNu heb ik wel zo mijn twijfels bij de media in dit soort dingen. Zoals bijvoorbeeld de vriendschap tussen Bram Vermeulen en Freek de Jonge na tig jaar telkens weer genoemd moest worden en de breuk tussen deze twee terwijl ze alle twee allang hun eigen pad hadden gevonden, heb ik altijd zeer storend gevonden.
Als het geschreven woord is wat dan als een interview hoort over te komen, kan er nog heel wat verkeerd neergezet worden.
Toch beter boeken alleen te lezen en het mediacircus daarbij aan je voorbij te laten gaan.
Maar in dit geval ging het niet over de media, maar over wat Paul Theroux er achteraf zelf over zegt.
BeantwoordenVerwijderenHad hij dat stuk dan zelf geschreven?
BeantwoordenVerwijderenhet stuk in de Times had hij zelf geschreven n.a.v. het uitkomen van de biografie van Naipaul. zie 2e link.
BeantwoordenVerwijderenOh, ja dan wordt het wel heel vervelend. Een antii-climax.
BeantwoordenVerwijderen